مهریه های عجیب در ایران
از قدیم گفته اند مهریه را کی داده و کی گرفته است؟ اما پروندههای موجود نشان میدهد که عدهای اصرار به گرفتن مهریه دارند و عدهای نیز مجبور به پرداخت آن هستند.
با وجود این، مهریههای غیر متعارف نیز در این بین دیده میشود، آنچنان که از رسم و رسوم خارج شده و در نگاه اول غیر باور و بعضا خنده دار هستند و در این بین تنها دود مهریههای عجیب و غریب به چشم مردان عاشق پیشهای میرود که یا پشت میلههای زندانند یا مجبورند به خواستههای نامتعارف و قابل اجرای زنان خود جامه عمل بپوشانند؛ مردانی که اکنون افسوس میخورند کاش این مهریهها را به گردن نمیگرفتند.
مهریه همانطور که از اسمش پیداست قرار است که مهری را با خود برای زوجها به ارمغان بیاورد، اما پروندههای سالهای اخیر حاکی از آن است که نه تنها مهری را با خود به همراه نداشته بلکه عذاب الیمی را برای دامادانی به بار آورده که تن به مهریههای عجیب و غریب عروسخانمها داده اند، چرا که برخی مهریهها از عرف سکه دادن، خانه و زمین به نام زدن، سفر زیارتی و... خارج شده و رنگ و لعاب دیگری به خود گرفتهاند.
گرچه قوه قضائیه به میان آمده و دیگر مهریههای خبرسازی را که ضمانت اجرا ندارد به ثبت نمیرساند، اما مروری بر پرونده سالهای اخیر تنها موج تعجبی را به راه میاندازد که نشات گرفته از قول و قرارهای دوران عشق و عاشقی است و بعدها پای بهانه و لجبازی را نیز به زندگیها باز کرده است، آنچنان که در پاره ای موارد مهریههایی بسته شده که در ذات خود خنده آور و غیر قابل اجراست.
برای مثال سال ۱۳۸۶ زنی با مراجعه به دادگاه خانواده به قاضی گفت: تنها در حالی حاضر به طلاق میشود که همسرش یک کیلوگرم بال مگس مهریه او را بپردازد. دست چپ داماد،۵۰ هزار مرجان دریایی، سفر به ۱۲۰ پایتخت جهان، ۱۹۷۸ توپ ورزشی، ۱۰ راس آهوی وحشی، چشمهای داماد، دو هزار قطعه شکلات، کشیدن ۱۰۰ تابلوی نقاشی، تندیسی ۱۱۰ کیلوگرمی از گل یاس،۲۴کیلوگرم شمش طلا، ویلای دو هزار متری مشرف به یک گندم زار، ۱۳۶۴ شاخه رز سیاه و... مهریههایی بود که طی سالهای گذشته از عجیبترین مهریههای ایران به شمار میرود.
این در حالی است که بر اساس قانون شرع اعضای اصلی بدن قابل جدا کردن نیست و تعهد مالی ایجاد نمیکند، چرا که چشم، دست و پا زمانی که زنده و قابل استفاده برای فرد باشد، با ارزش است و نمیتواند مورد رهن و گرو قرار بگیرد. با وجود این، در کنار اینها مهریههای جالب دیگری هم ثبت شده که بار مالی و جانی ندارد. برای مثال علیرضا افتخاری، خواننده، مهریه دختر بزرگش را حفظ ۴۵۰ غزل از حافظ شیرازی و مهریه دختر کوچکش را حفظ ۱۶ جز از قرآن کریم قرار داده است.
از این رو چه خوب میشود فرهنگ جامعه به سمتی پیش برود که همگان بدانند مهریههای نجومی و غیرمتعارف حتی اگر ضمانت اجرا هم داشته باشد، ضامن خوشبختی زوجها نیست و گرایش به رابطه مهریه وار تنها آمار ازدواج را کاهش داده و اعتماد عمومی را از بین میبرد. بنابراین حتی اگر فردی هم به فکر مهریه خاص است حداقل به سراغ کاشت چند اصله نهال یا حمایت کودکان بی سرپرست برود تا در نهایت نتیجه خوبی را به دنبال داشته باشد، وگرنه مهریههای غیر متعارف باعث تداوم زندگیها نخواهد شد.
مهریه در ایران
بر اساس تحقیقی در سال ۱۳۸۷ در مرکز مطالعات جمعیتی آسیا و اقیانوسیه از بیش از ۱۲۰۰ زن و مرد متاهل بین ۱۸ تا ۴۰ سال در حدود ۱۲ استان ایران نشان داده شده که میانگین مهریه به اعلام زنان ۳۵۰ سکه طلا و به اعلام مردان ۲۶۰ سکه طلاست. این پژوهش از رشد سریع میانگین مهریه در دهه ۸۰حکایت داشته، طوری که در عرض پنج سال از میانگین ۳۰۰ سکه به ۴۵۰ سکه طلا رسیده است.
البته مهریههایی با مبنای ۱۲۴ هزار سکه طلا هم دیده شده است. در ایران برخی مردان به علت ناتوانی در پرداخت مهریه زندانی میشدند، اما بنا بر قانون حمایت از خانواده ۱۳۹۱ که در اسفند ۹۳ اجرا شد، ناتوانی در پرداخت مهریههای بالای ۱۱۰ سکه مشمول زندان رفتن مرد نمیشود و زندانی شدن مرد با توافق طرفین و قسط بندی مهریه حذف میشود.