معاد واژه عربی برگرفته از «عود» است و بهمعنای «بازگشتن»، «رستاخیز» یا «دوبارهبرخاستن» (پس از مرگ) است. باور به رستاخیز (معاد) یکی از اصول دین اسلام است. برخی معاد را تنها جسمانی (رجعت) یا تنها روحانی (آخرت) میدانند. معاد یکی از اصول دین اسلام و یکی از مهمترین آنهاست.
محتویات
۱ معاد از دیدگاه قرآن
۲ فلسفه معاد از نظر اسلام
۳ سرنوشت جهان
۴ منابع
۵ جستارهای وابسته
۶ منابع
معاد از دیدگاه قرآن
در روز قیامت نفس مؤاخذه میشود و نه قوای نفس.
به همین خاطر نفس از قوای خود میپرسد که چرا بر علیه من شهادت میدهید و اعضای او پاسخ میدهند که خداوند ما را به نطق واداشتهاست.[۱]
نظام آخرت کاملترین نظام امکانی است که هر کس به حسب گنجایش وجودی خود هر چه را اراده نماید و بخواهد بی درنگ و بدون شرط به وجود خواهد آمد.[۲]
فلسفه معاد از نظر اسلام
معاد یعنی تجلی کردن نفس با تمام آنچه در درون خود داشتهاست، یعنی آنچه در زمین وجودت کاشتی قیام میکند. در قیامت نوشتههای نفس به اسم شریف "الحی" حیات مییابند.
هر کس زرع و زارع و مزرعه خویش است؛ به عبارت دیگر مهمان سفره خود است. بسیاری از آنچه در آخرت به انسان روی میآورد بروز و ظهور صفات و ملکاتی هستند که انسان در مزرعه وجود خویش کاشتهاست.
دهقان سالخورده چه خوش گفت با پسر |
|
کای نور چشم من بجز از کشته ندروی |
(سعدی)
جزا در طول علم و عمل بلکه نفس علم و عمل است. لاجرم قیامت هر کسی برپا شدهاست و هر کس بهشت یا دوزخ خود است.هر کس با ادراکات و افکار و اقوال و اعمالش سازنده خود است و ادراکات او عین هویت و ذات او میگردند.
به اعتقاد مسلمانان در روز قیامت خورشید تاریک گشته، و کوهها جاری گشته مردگان از خاک بر میخیزند،
(ترجمه: جز کسانی که منتظر قیامتاند و آن روز خواهد آمد و آنها درک نخواهند کرد.)[زخرف–۶۶]
(ترجمه: انذار کن مردم را که روز قیامت میآید و منقضی میگردد و ایشان در غفلتاند و ایمان نمیآورند.)[مریم–۳۹]
سرنوشت جهان
موضوع باز شدن آسمانها و زمین از حالت پیوسته در آیه زیر از سوره انبیاء اشاره شده است:
«آیا کسانی که کفر ورزیدند ندانستند که آسمانها و زمین هر دو به هم پیوسته بودند، و ما آن دو را از هم جدا ساختیم» [۳]
همچنین موضوع پایان دنیا و بازگشتن آسمان به حالت اول نیز در چند آیه بعد از همان سوره اشاره شده است:
«روزی که آسمان را همچون در پیچیدن صفحه نامهها در میپیچیم. همان گونه که بار نخست آفرینش را آغاز کردیم، دوباره آن را بازمیگردانیم. وعدهای است بر عهده ما، که ما انجام دهنده آنیم.» [۴]
منابع
- سوره فصلت، آیه 22
- سورةُ ق آیه۳۵
- قرآن ۲۱:۳۰
- قرآن ۲۱:۱۰۴
فرهنگ فارسی عمید
تفسیر نمونه، ج ۲۱، ص ۴۵۴.
جستارهای وابسته
تجربه نزدیک مرگ
زندگی پس از مرگ
اصول دین
منابع
معرفت نفس، علامه حسن زاده آملی
انسان در عرف عرفان، علامه حسن حسن زاده آملی